عنوان: گزارش جهانی خشونت و سلامت (World report on violence and health,2002 ) / سازمان بهداشت جهانی ژنو.
مترجمین: مامک افتخاری، شهرام رفیعی فر، جمشید کرمانچی، مؤسسه تحقیقات بهبود زندگی زنان، مرکز تحقیقات سلامت زنان فردا.
ناشر: تندیس.
سال انتشار: 1386.
تعداد صفحات: 451ص.

خلاصه کتاب
این کتاب با دیپاچه ای از نلسون ماندلا آغاز شده است. وی در این دیباچه ضمن اشاره ای خلاصه به انواع خشونت موجود در جوامع ، انتقال فرهنگ خشونت از نسلی به نسل دیگر، گسترش خشونت در ضعف یا نبود دموکراسی، حقوق بشر و حکمرانی خوب، می افزاید: «می توان از خشونت، پیشگیری و فرهنگ آن را دگرگون کرد. من از این اولین گزارش جهانی درباره خشونت و سلامت استقبال می کنم. این گزارش به درک ما از خشونت و آثار اجتماعی آن کمک شایانی می کند، صور مختلف خشونت را روشن می سازد و از زجر ناشی از خشونت پنهان برضد آسیب پذیرترین افراد جامعه تا جنگ، این تراژدی آشکار جوامع بشری، پرده بر می دارد. همچنین،  عوامل منجر به خشونت را تحلیل می کند و راه حل های اجتماعی کاهش خشونت برضد اقشار مختلف جامعه را نشان می دهد. این کار به ما ثابت می کند که  امنیت و ایمنی اتفاق نیست، بلکه نتیجه همکاری های جمعی و سرمایه گذاری های عمومی است». طبق گفته ماندلا، این گزارش راه کارهای محلی، ملی و بین المللی مبارزه با خشونت را تشریح و به ما توصیه می کند. در نتیجه، ابزاری قیمتی برای سیاستگذاران، محققان، خدمتگزاران، مشاوران و داوطلبان پیشگیری از خشونت است.
دکتر گروهارلم برونتلند- مدیر کل سازمان بهداشت جهانی، در پیشگفتار این گزارش یادآور شده است: «این گزارش، تنها جمع بندی جامعی از مشکل خشونت در ابعاد جهانی است که علاوه بر مرگ و میر ناشی از خشونت (از میان رفتن بیش از 6/1 میلیون نفر در سال)، بسیاری از آسیب های آشکار دیگر اشکال مختلف خشونت بین فردی، گروهی و یا برضد خود و همچنین شرایطی را که خشونت در آنها به وقع می پیوندد، نیز نشان می دهد. این گزارش نشان می دهد که هرجا خشونت ریشه داشته باشد، سلامتی را به شدت به مخاطره می اندازد. خشونت مشکلی پیچیده است که با انواع الگوهای رفتاری و فکری متأثر از عوامل بیشمار خانوادگی و اجتماعی (عواملی که حتی از مرزهای ملی نیز فراتر می روند) مرتبط است». تقاضای حیاتی این گزارش، "آغاز اقدام برای پیشگیری و کنترل خشونت است"، که مدیر کل سازمان جهانی از خوانندگان خواسته است به آن پاسخ مثبت دهند.

موضوع و حیطه پوشش
این گزارش انواع خشونت موجود در جهان را بررسی می کند و شایع ترین انواع آن را که در زندگی روزمره موجب رنجش افراد می شود و بار اصلی بهداشتی ناشی از خشونت را پدید می آورد، مورد تأکید قرار می دهد. به همین دلیل، اطلاعات گزارش در نه فصل به شرح زیر تقسیم شده است:
1. خشونت ؛ اولویتی بهداشتی در سطح جهان
به طور کلی، سلامت و رفاه همگانی، هدف بهداشت عمومی است. خشونت، هزینه سنگینی بر سلامت وارد می آورد. هدف سلامت اجتماعی، ایجاد جوامع سالم و امن در سراسر جهان است. امروزه ترغیب تمام جوامع – در سطح جهانی، ملی و محلی – به مشارکت در تحقق چنین هدفی، یکی از اولویت های مهم است. مدیران بهداشت عمومی از توان لازم برای توسعه برنامه های ملی و سیاست های پیشگیری از خشونت، همکاری های کلان بین بخشی و تخمین و تضمین منابع لازم برای اقدام های پیشگیرانه برخوردارند.
با وجود آنکه مدیران بهداشت عمومی قدرت و مسئولیت رهبری تمامی فعالیت های پیشگیری و کنترل خشونت را ندارند، در این زمینه قادر به ایفای نقش بسیار مهمی هستند. اطلاعات موجود در بخش بهداشت عمومی و سازمانهای تابعه، شناخت و درک حاصل از روش های علمی و احساس مسئولیت در یافتن پاسخ های مؤثر، از مزایای مهم این بخش است که در خدمت مقابله جهانی با خشونت قرار می گیرد.
2. خشونت جوانان
دوره نوجوانی و ابتدای جوانی زمانی است که خشونت، مانند سایر انواع رفتارهای مخاطره آمیز، به شدت ظهور می یابد. انگیزه اعمال خشونت جوانان با توجه به سن مهاجم، قربانی و حضور ناظران قابل بررسی است. مطالعه وسیع ملی جوانان در ایالات متحده نشان داد که حمله های خشونت بار جوانان ناشی از شکست عاطفی یا به خاطر عصبانیت و از کنترل خارج شدن آنها بوده است. عوامل خطر خشونت جوانی عبارتند از عوامل فردی مانند عوامل زیست شناختی، خصوصیات رفتاری و روانی، عوامل ارتباطی، تأثیر خانواده، تأثیر همسالان و عوامل اجتماعی همچون گروههای خلافکار، اسلحه و دارو، همبستگی اجتماعی و...
شواهدِ موجود تأثیرِ برنامه های توسعه اجتماعی را –با تأکید بر مهار عصبانیت، اصلاح رفتار، پذیرش هویت اجتماعی، توسعه اخلاقی، پرورش مهارت های اجتماعی، حل مسایل اجتماعی و حل و فصل درگیریها- در کاهش خشونت جوانان و ارتقای مهارت اجتماعی آنان تأیید می کند. به نظر می رسد برنامه هایی که بر صلاحیت ها و مهارت های فردی و اجتماعی تأکید دارند، در پیشگیری از خشونت جوانان نقش بیشتری دارند.
برنامه های کاهش خشونت به طور آرمانی باید انواع روش های اثر بخش (فردی، خانوادگی، گروهی و اجتماعی) به نوجوانان نزدیک شوند و با مداخله ها و فعالیت های قابل ارزشیابی، امکان کاهش خشونت جوانان را فراهم کنند. چنین مداخله هایی می توانند به عوامل مشترک خطرزا شامل ضعف تحصیلی، حاملگی نوجوانان، روابط جنسی غیر ایمن و افراط در مصرف مواد مخدر بپردازند که از این طریق، نیازهای نوجوانان در بسیاری از حوزه های زندگی رفع می شود.
هیچ روش منفردی توان کافی برای رویارویی با اولویت بهداشتی خشونت جوانان را ندارد. بنابراین، بر اساس شرایط کانون دچار خشونت، باید به طور همزمان از چندین راهبرد برای کاهش آن استفاده کرد.
حجم اطلاعات در مورد علل خشونت جوانان و پیشگیری از آن، همزمان با نیاز جهانی به اطلاعات، به سرعت رو به افزایش است. برآوردن این نیاز عظیم، نیازمند سرمایه گذاری مناسب و اساسی در زمینه ارتقای سیستم بهداشت عمومی، انجام پژوهش های علمی و توسعه شبکه جهانی ترویج و کاربرد اطلاعات خشونت است. آمادگی جهانی برای رویارویی با این چالش و تأمین منابع مورد نیاز مقابله با آن، موجب حل معضل رویارویی با این چالش و تأمین منابع مورد نیاز برای مقابله با آن، موجب حل معضل خشونت جوانان به مثابه اولویتی قابل پیشگیری در بهداشت عمومی خواهد شد.
3. غفلت و سوء استفاده از کودکان توسط والدین و سایر مراقبان
طبق پیش نویس تهیه شده توسط مشاوران سازمان بهداشت جهانی در سال 1999 ،سوء استفاده از کودکان اشکال مختلفی چون بدرفتاری احساسی یا فیزیکی، سوء استفاده جنسی، غفلت و بهرده برداری تجاری از آنها را شامل می شود که صدمات بالقوه ای را بر جای می گذارد.
عوامل تأثیر گذار در افزایش آسیب پذیری کودکان عبارتند از: سن، جنسیت، خصوصیات ویژه(بلوغ زود رس،دوقولوبودن ومعلولیت)، خصوصیات خانواده و پرستار، جنسیت سوء استفاده کننده، ساختار و منابع خانوادگی، اندازه و ترکیب خانواده، خصوصیات رفتاری و شخصیتی والدین، تاریخچه قبلی سوء استفاده، خشونت در خانه، اضطراب و انزوای اجتماعی والدین و عوامل اجتماعی فقر و سرمایه اجتماعی.
همچنین عواقب کودک آزاری عبارتند از: بار بهداشتی بیماری های ناشی از کودک آزاری شامل عواقب فیزیکی، عواقب جنسی و باروری، عواقب رفتاری و روانی و بار مالیهزینه های مالی مربوط به مراقبت کوتاه مدت و بلند مدت قربانیان شامل هزینه های مستقیمِ درمان، خدمات بیمارستانی،پزشک، خدمات بهداشتی و هزینه های غیر مستقیم از دست دادن قدرت تولید، معلولیت، کاهش کیفیت زندگی ،مرگ نابهنگام و هزینه های تحمیل شده از سمت دستگاه قضایی جنایی و سایر مؤسسات.
کودک آزاری، اولویت بهداشتی جدی و جهانی است. با اینکه بیشتر بررسی های انجام شده در باره آن در کشورهای توسعه یافته صورت گرفته، ولی شواهد قانع کننده ای وجود دارد که نشان می دهد این پدیده در سراسر دنیا متداول است و باید اقدامات بیشتری در این زمینه صورت گیرد. در بسیاری از کشورها، شناخت کودک آزاری در بین عموم مردم و یا متخصصان بهداشتی، اندک است. با اینکه شناخت و آگاهی دو جزء ضروری پیشگیری مؤثرند، تنها بخشی از مشکل را حل می کنند. تلاش ها و سیاست های پیشگیرانه بایستی به طور مستقیم به کودکان، والدین(پرستاران) و محیط زندگی آنها بپردازد تا بتوان از وقوع آزار محتمل پیشگیری و به طور مؤثر با اندک موارد غفلت و سوء استفاده از کودکان برخورد کرد. در اینجا تلاش های هماهنگ و مشترک بسیاری از بخش ها مورد نیاز است و متخصصان بهداشت عمومی و پزشکان از طریق رهبری و تسهیل فرایند ها، نقش مهمی را ایفا خواهند کرد.
4. خشونت همسر
خشونت همسر در برگیرنده هر گونه رفتار در ارتباطی نزدیک است که باعث آسیب جسمی، روانی یا جنسی فرد مقابل شود. این رفتارها ، خشونت فیزیکی، سوء استفاده روانی، مقاربت و اشکال دیگر ارتباط جنسی اجباری و رفتارهای کنترل کننده متفاوت را شامل می شود. در 48 مطالعه جمعیتی در سراسر دنیا، بین 10 تا 69% از زنان گزارش دادند که حداقل توسط همسر یا یکی از مردان محرم خود در مرحله ای از زندگی مورد خشونت جنسی قرار گرفته اند.
سن کم، مستی بیش از حد،افسردگی ،اختلال شخصیتی ،تحصیلات پایین، درآمد کم ،مشاهده و یا تجربه خشونت در کودکی، عوامل فردی مرتبط با مردان در مورد سوء استفاده از همسرند. درگیری زناشویی، بی ثباتی زناشویی ،اعمال نفوذ در خانواده، فشار اقتصادی و عملکرد ضعیف خانوادگی، جزو عوامل ارتباطی تأثیرگذار در سوء استفاده مرد از همسر محسوب می شوند و عوامل اجتماعی تأثیرگذار نیز شامل مواردی چون حمایت ضعیف اجتماعی در مقابل خشونت خانگی، فقر وسرمایه اجتماعی پایین است.

صفحه اصلی | آموزش | پژوهش | FWHRC | مقالات |  نقشه سایت | فعالیت ها | پیوندها |  تماس با ما